O DEMO DE CARBOEIRO
( Jean Markale "Contos e lendas dos países celtas". )

��� Preto da estrada que vai de Santiago a Ourense �rguense as impo�entes ru�nas do mosteiro de Carboeiro. Foi antigamente un dos m�is ricos mosteiros de todo o pa�s, pero non sempre fora as�. Pois cando os monxes quixeran establecerse neste emprazamento, co�eceran moitas dificultades para constru�r un edificio que fose digno de devir un gran lugar de oraci�n e de meditaci�n. Non s� era dif�cil atopa-los obreiros que soubesen traballa-la pedra, sen�n que tam�n faltaba o di�eiro, e os monxes ti�an que se conformar con vivir en cabanas de p�las e celebra-los oficios en min�sculas capelas que non chegaban para acoller a todos.
��� Por m�is que o abade ped�a axuda �s habitantes do pa�s, estes, demasiado ocupados nas s�as tarefas, non se daban ningunha pr�sa en responderlles. No tocante a dar di�eiro �s monxes, nin pensalo, porque eles mesmos eran pobr�simos e viv�an mal. O abade ped�alle axudas � bispo, pero este sempre lle respond�a con que ti�a que facer algo, e as cousas non se ama�aban para os monxes que se v�an na obriga de pasar un novo inverno a tiritar de fr�o nas s�as cabanas, a penas � abrigo das chuivas e da neve, c�seque expostos � vento dos grandes temporais do mes de novembro.
��� Certo d�a, no decurso da s�a xuntanza no que lles serv�a de sala capitular, dirixiuse �s monxes nestes termos:8888 -Irm�ns, esta situaci�n non pode continuar. Como non atop�mo-los medios de constru�-lo noso mosteiro, � preferible separarnos e irmos, un a un, integrarnos noutras abad�as. Éche ben triste ter que chegar a iso, pero xa non hai outra soluci�n.8888 Un dos monxes levantouse e solicitou humildemente a palabra.
��� -Fala, irm�n Ram�n, dixo o abade. �Tes algo que nos propor?
��� -Certamente, -dixo o irm�n Ram�n- pero te�o moito medo de que vos parezam al, e non me perdoar�a ser obxecto de esc�ndalo.
��� -No punto no que estamos, -dixo o abade- podemos o�r de todo sen quedar ofuscados. Fala pois sen medo.888 -Pois ben, vela�. Non somos ricos, pero posu�mos algo que non t�n precio. � o salterio de san Cibr�n.
��� -Efectivamente, respondeu o abade, t�mo-lo salterio de san Cibr�n. �Pero �nde queres chegar? �Desexar�as vendelo? Non creo que atopemos un comprador suficientemente rico como para que nolo pague ben.
��� -Non se trata de vendelo, -respondeu o irm�n Ram�n- Ese salterio t�n unha grande virtude, sab�delo todos, porque quen o leva consigo est� seguro de escorrenta-lo demo se este se presenta para atormentalo.
��� -Exactamente, pero non vexo en que poder�a axudarnos ese salterio. A Deus gracias, o demo d�ixanos en paz e non t�n que facer coa nosa pobreza.
��� -Por iso, dixo o irm�n Ram�n, non est� interesado en que continuemos a ser pobres. Preferir�a que sexamos ricos e que descoid�mo-los nosos deberes coa opulencia e a ociosidade. Ent�n, como o diabo t�n sona de ser un bo constructor, �por qu� non pedirlle que nos constr�a unha abad�a de pedra s�lida, coma as que hai por todo o pa�s? Ser� tentado a facelo, e cando ve�a reclama-lo debido, sempre poderemos facelo fuxir gracias � salterio de san Cibr�n.
��� Houbo, entre os monxes, un grande murmurio.
��� -�Silencio! - exclamou o abade- A proposta do irm�n Ram�n non � absurda, ben � contrario, ser�a xusto que o inimigo de Deus contribu�se a face-la morada do Noso Se�or. E xa que o demo � constructor, fag�moslle constru�-lo noso mosteiro. Ama�ar�monos para non pagarlle nada. Par�ceme que ben debe iso �s pobres cristi�ns.
��� Despois de ter deliberado, os monxes pux�ronse todos de acordo en dicir que era, nas presentes circunstancias, a �nica sa�da �s seus problemas.
��� -�Moi ben! - conclu�u o abade- E posto que es t�, irm�n Ram�lon, quen tivo a idea, encarg�mosche negocia-lo asunto.
��� Naquel ser�n mesmo, cando escureceu, o irm�n Ram�n foi a un sitio onde sab�a que pod�a acha-lo demo. Na s�a xuventude, vira frecuentemente �s bruxas da s�a aldea invoca-lo Inimigo pra enfeitizar a aqueles a quen elas xuraran estragar. Sab�a o que convi�a facer. Foi pois directamente a un cruce de cami�os pedregoso onde o Demo ti�a por costume apostarse cando prev�a que un home estaba disposto a conclu�r un pacto con el.
��� Foi pois a ese cruce. Colleu unha p�la de acebro e fixo unha cruz que plantou � rev�s no chan. Non tivo que esperar moito, o Demo present�uselle baixo a forma dun home fraco vestido de negro e de roxo.
��� -�Qu� queres?, preguntou o Demo cunha voz fungona que se esforzaba en tornar amable.
��� -Que nos constr�as un mosteiro digno de n�s. No pa�s non falta a pedra, e a t�a habilidade � ben co�ecida. F�ino-las obras que chas habemos pagar ben.
��� -�Ah!, �desde logo!, -exclamou o diabo escachando cunha risa que lle provocou un calafr�o polo lombo � bo do irm�n Ram�n. - �E t� qu� me dar�s a cambio?
��� -Pon o precio - respondeu o monxe.
��� -¿Tómasme por parvo? -díxolle o demo- Seiche moi ben que vós, os monxes de Carboeiro, posuídes o salterio de san Cibrán. Se hai algo que aborrezo, é precisamente ese salterio. Imaxino que, se fago un trato contigo, vós todos trataredes de me escorrentar brandindo ese libro. Non me deixarei agarrar na trampa, asegúrocho.
��� -Ponlle precio - repetíu o irmán Ramón
��� -Pois ben, acepto a túa proposta, pero coa condición de que xa non teña que volver a verte, nin a ti, nin a ningún dos teus, porque estou seguro de que me fariades fuxir con ese salterio que execro. Fagamos un arranxo, monxe, un arranxo que non se refira á vosa confraría. Hoxe é venres. Comprométome a construí-lo voso mosteiro daquí a domingo pola mañá, palabra de demo, pero esixo en contrapartida tódalas almas dos que morran domingo, entre a misa maior e vésperas que non ides deixar de celebrar na vosa igrexa noviña.
��� O demo sabíache ben o que facía. Sabía ben que naquela estación eran moitos os que morrían de frío e de vellez o domingo, mentres os fillos estaban na igrexa a segui-los oficios.
��� -Trato concluído - respondeu o monxe.
��� -Non é suficiente - proseguiu o Demo. -Tes que asinar.
��� Sacou un rolo de papel no que estaban escritas cousas terribles. O irmán Ramón leuno atentamente, logo cortou o deo da man, e asinou o documento co seu sangue.
��� -Perfecto - dixo o diabo esfregando as palmas contento.- Desexo que todos vós esteades tan contentos de min coma o estarei eu de vós.
��� E desapareceu na noite en medio dun remuíño de vento.
��� O irmán Ramón regresou ó mosteiro, ou polo menos ó que facía as veces del. Foi onda o padre abade e mantivo con el unha conversa secreta. Despois marchou a dormir tranquilamente no seu xergón, nunha cabana na que entraban por todas partes as correntes de aire.
��� Na noite seguinte, produciuse unha grande axitación no país. As xentes dos arredores oíron uns ruídos que lles parecían estrañísimos, pero non ousaron saír das casas de tan enxordecedor que era o alboroto. Éche ben certo que o Demo gastaba sen conta. Fixera vir do inferno a toda unha lexión de demiños que se ocupaban en acarrexar pedras e en labralas. Logo, baixo a dirección do Demo en persoa, os demos máis experimentados puxéronse a ergue-los muros e as bóvedas da igrexa abacial e os edificios conventuais. Nunha palabra, traballaron todos tan ben que, a mañá do domingo, alí onde só había unha aldea de choupanas, erguíase un mosteiro de pedra esculpida e de aspecto magnífico.
��� Os monxes ficaron admirados ó ver tal esplendor e non podían crer en tanta felicidade. Pero cal non sería a sorpresa dos habitantes do país cando viron levantarse así sobre o horizonte un santuario tan bonito e tan perfecto. Pois o diabo traballa ben cando se empeña. Pero estaban lonxe de pensar que era obra do Demo, e todos pregoaban o milagre. Axiña precipitáronse na igrexa para asistir á misa maior que celebraba o padre abade.
��� Nun recanto, nas pendentes da montaña, o diabo esfregábase as mans de contento, entusiasmado coa idea de que ía facer unha boa colleita de almas. Aproveitaría para repoboa-lo inferno que, daquela, tiña a tendencia de quedar bastante deserto, por culpa dos predicadores que andaban a espalla-la boa palabra por toda a terra.
��� Tan pronto como rematou a misa maior, despois de ter pronunciado o "ite missa est", o padre abade entoou con voz forte o canto das vésperas. Os fieis quedaron ben sorprendidos, pero seguíronas con tanto fervor como antes tiñan seguido a misa. E cando todo rematou, voltaron ás súas casas bendicindo ó Señor. En canto ós monxes, tiveron o privilexio dunha comida de festa onde o viño correu en abundancia, o que non era de desprezar.
��� Nembargantes, había un que non andaba demasiado contento, era o Demo. Coa rabia, rompeu as zarpas na rocha na que se apoiaba, e aínda hoxe vémo-las súas marcas. Comprendeu que fora enganado e pasou o seu tempo a espreita-los monxes de Carboeiro. Encantaríalle destruí-lo mosteiro, pero, por unha parte, as obras do demo son difíciles de destruír polo sólidas que son, e, pola outra, tíñalle tanto medo ó salterio de san Cibrán que se mantiña prudentemente afastado, non querendo acometer nada que puidese perxudicalo máis.
��� Pero cando, séculos máis tarde, o salterio de san Cibrán foi transferido a Toledo, o demo tomou a súa revancha. Soprou unha pavorosa tempestade sobre o mosteiro de Carboeiro e por iso hoxe só vemos alí as ruínas

Santiago de Compostela

��� A trama deste relato está espallada por toda Europa, particularmente con respecto a pontes tendidas por enriba de barrancos e de precipicios impresionantes. Na Bretaña cóntase unha historia semellante referida á catedral de Tréguier. Pero, na maioría dos relatos deste xénero, a astucia do celebrante que encadea a misa maior e as vésperas está reemprazada pola solta dun gato ou dun animal ó demo, a guisa de pagamento. Daquela o demo trata de destruí-la súa obra e só consegue tirar unhas pedras, o que explica o inacabado ou a alteración de determinados monumentos, pontes ou igrexas.

���

P�xina Principal

O que sexa...