Polycystic Kidney Disease

Sinds enige maanden (1998) worden we regelmatig, in kattenbladen en via het Internet, geïnformeerd over PKD, een kwaal die - tot nu toe - voornamelijk bij Perzen werd geconstateerd. Dat namelijk is de groep, in Amerika, waar een soort ‘paniek’ is ontstaan. Vele Perzenfokkers in de V.S. laten hun katten ‘scannen’ en geven de resultaten door aan een centraal punt. Het statische beeld dat hierdoor ontstaat is enigszins een verwrongen beeld, daar andere rassen dan Perzen nauwelijks gescand worden.

Om U een indruk te geven waar het over gaat, hierbij een CFA publicatie van:

David S. Biller, DVM, DACVR - Stephen DiBartola, DVM, DACVIM en
Wilma J. Lagerwerf, RVT, RLAT, AHT.

Met dank aan Corine Judkins voor de vertaling.

Polycystische Nierziekte (PKD) is een erfelijke nierziekte die gevonden wordt in Perzische katten. PKD wordt in de literatuur sinds 1967 sporadisch genoemd, maar onderzoek naar deze nierziekte begon pas in 1990. Een zes jaar oude Perzische poes werd doorgestuurd naar het Ohio State University academische ziekenhuis, met vergrote nieren en symptomen van nierfalen. De uiteindelijke diagnose was PKD. Afstammelingen van deze poes zijn gebruikt om een kolonie te beginnen en onderzoek naar deze aandoening te doen. 

WAT VEROORZAAKT DEZE ZIEKTE IN KATTEN?

PKD is een ziekte die zich op latere leeftijd manifesteert, met vergrote nieren en het verminderd functioneren van de nieren. Dit doet zich tussen 3 en 10 jaar oud voor, met een gemiddelde van 7 jaar. De aandoening is erfelijk en cysten zijn vanaf de geboorte aanwezig, maar kleiner in jonge dieren. De grootte van de cysten kan variëren van minder dan 1 mm tot groter dan 1 cm; oudere dieren hebben grotere en meer cysten. De problemen beginnen wanneer de cysten gaan groeien en de nieren stelselmatig vergroten, waardoor het vermogen van de nier om normaal te functioneren verminderd wordt. Uiteindelijk leidt dit tot nierfalen. Sommige van de klinische symptomen zijn depressie, geen of verminderde eetlust, overmatige dorst, overmatig urineren en gewichtsverlies. Er is een groot verschil in wanneer en hoe snel individuele katten ten prooi vallen aan de ziekte, met daarbij de mogelijkheid dat de ziekte zich zo laat in het leven ontwikkeld dat de kat aan andere oorzaken sterft voordat de nieren falen. Echter, nierfalen is zeker wanneer de cysten groeien en problemen veroorzaken. De cysten komen ook zeer zelden voor in andere organen zoals de lever en de baarmoeder. 

HOE WORDT DE DIAGNOSE PKD GESTELD?

De eenvoudigste manier om de diagnose PKD te stellen is door middel van echografie ( *. Echografie is een techniek die niet-invasief is, waarmee de ziekte in zeer vroeg stadium geïdentificeerd kan worden. Een korte scan van de mid-ventrale buik (geschoren) is alles wat nodig is om de cysten te ontdekken. Met de goede apparatuur en ervaren personeel kan dit al op de leeftijd van 8 weken gedaan worden. Hoe ouder de kat, hoe groter de cysten en hoe gemakkelijker ze te vinden zijn. Echografie is 98% nauwkeurig wanneer de kat ouder is dan ongeveer 10 maanden.

(* Sinds januari 2005 bestaat de mogelijkheid om eenmalig op PKD te testen door
    middel van een DNA test, die al op jonge de leeftijd kan worden afgenomen,

HOE KRIJGT EEN KAT PKD?

PKD is geen besmettelijke ziekte. Dr. David Biller van de Kansas State University heeft recentelijk onderzoek afgerond en gepubliceerd, waaruit blijkt dat PKD autosomaal dominant overerft. Deze resultaten zijn gepubliceerd in het "Journal of Heredity. 1996:87:1-5 "Een autosomaal dominant gen is een gen wat tot uiting komt zelfs als het van maar één ouder geërfd wordt. Dit betekent dat een PKD-vrije kat ook genetisch gezien vrij is van PKD. Wanneer een kat PKD positief is, dan is het dier heterozygoot (slechts van 1 ouder geërfd), of homozygoot (het gen van beide ouders geërfd).

WELKE BEHANDELING IS ER VOOR DEZE ZIEKTE?

Er is geen specifieke behandeling voor deze ziekte. Behandeling is gelijk aan die van chronisch nierfalen door andere oorzaken. Dit betekent een dieet met een beperkte proteïne-inname, met gebruik van hoge biologische waarde proteïne, beperking van de inname van fosfor, vers drinkwater ten allen tijden, gebruik van fosfaatbinders en indien nodig behandeling tegen bloedarmoede. Er dient nog veel onderzoek verricht te worden naar PKD voordat de onderliggende oorzaken gevonden zijn en een effectieve behandeling opgezet kan worden. 

HOE ELIMINEERT EEN FOKKER PKD UIT EEN FOK-KOLONIE?