home-vayusutha: प्रस्तावना बालकाण्डम् अयोध्याकाण्डम् अरण्यकाण्डम् किष्किन्धाकाण्डम् सुन्दरकाण्डम् युद्धकाण्डम् श्रीमद्भगवतमहापुराणम्
boat

श्रीमद्वाल्मीकीरामायणम्
युद्धकाण्डम्

सप्तमः सर्गः ॥६-७॥

॥सचिवोक्तिः॥

[ रावणेन्द्रजित्पराक्रमं वर्णयित्वा राक्षसैर्भवान् रामं विजेष्यतीति रावणाय विश्वासदापानम् ]

इत्युक्ता राक्षसेन्द्रेण राक्षसास्ते महाबलाः। ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे रावणं राक्षसेश्वरम्॥ १॥ द्विषत्पक्षमविज्ञाय नीतिबाह्यास्त्वबुद्धयः। अविज्ञायात्मपक्षं च राजनं भीषयन्ति हि॥ २॥ राजन् परिघशक्त्यृष्टिशूलपट्टससंकुलम्। सुमहन्नो बलं कस्माद् विषादं भजते भवान्॥ ३॥ त्वया भोगवतीं गत्वा निर्जिताः पन्नगा युधि। कैलासशिखरावासी यक्षैर्बहुभिरावृतः॥ ४॥ सुमहत्कदनं कृत्वा वश्यस्ते धनदः कृतः। स महेश्वरसख्येन श्लाध्यमानस्त्वया विभो॥ ५॥ निर्जितः समरे रोषाल्लोकपालो महाबलः। विनिहत्य च यक्षौघान् विक्षोभ्य च विगृह्य च॥ ६॥ त्वया कैलासशिखराद् विमानमिदमाहृतम्। मयेन दानवेन्द्रेण त्वद्भयात्सख्यमिच्छता॥ ७॥ दुहिता तव भार्यार्थे दत्ता राक्षसपुङ्गव। दानवेन्द्रो मधुर्नाम वीर्योत्सिक्तो दुरासदः॥ ८॥ विगृह्य वशमानीतः कुम्भीनस्याः सुखावहः। निर्जितास्ते महाबाहो नागा गत्वा रसातलम्॥ ९॥ वासुकिस्तक्षकः शङ्खो जटी च वशमाहृताः। अक्षया बलवन्तश्च शूरा लब्धवराः पुरा॥ १०॥ त्वया संवत्सरं युद्‍ध्वा समरे दानवा विभो। स्वबलं समुपाश्रित्य नीता वशमरिन्दम॥ ११॥ मायाश्चाधिगतास्तत्र बहवो राक्षसाधिप। निर्जिताः समरे रोषाल्लोकपाला महाबलाः॥ १२॥ देवलोकमितो गत्वा श्क्रश्चापि विनिर्जितः। शूराश्च बलवन्तश्च वरुणस्य सुता रणे॥ १३॥ निर्जितास्ते महाबाहो चतुर्विधबलानुगाः। मृत्युदण्डमहाग्राहं शाल्मलिद्रुममण्डितम्॥ १४॥ कालपाशमहावीचिं यमकिङ्करपन्नगम्। अवगाह्य त्वया राजन् यमलोकमहार्णवम्॥ १५॥ जयश्च विपुलः प्राप्तो मृत्युश्च प्रतिषेधितः। सुयुद्धेन च ते सर्वे लोकस्तत्र सुतोषिताः॥ १६॥ क्षत्रियैर्बहुभिर्वीरैः शक्रतुल्यपराक्रमैः। आसीद्वसुमती पूर्णा महद्भिरिव पादपैः॥ १७॥ तेषां वीर्यगुणोत्साहैर्न समो राघवो रणे। प्रसह्य ते त्वया राजन् हताः समरदुर्जयाः॥ १८॥ तिष्ठ वा किं महाराज श्रमेण तव वानरान्। अयमेको महाबाहुरिन्द्रजित् क्षपयिष्यति॥ १९॥ अनेन हि महाराज माहेश्वरमनुत्तमम्। इष्ट्वा यज्ञं वरो लब्धो लोके परमदुर्लभः॥ २०॥ शक्तितोमरमीनं च विनिकीर्णान्त्रशैवलम्। गजकच्छपसम्बाधमश्वमण्डूकसंकुलम्॥ २१॥ रुद्रादित्यमहाग्राहं मरुद्वसुमहोरगम्। रथाश्वगजतोयौघं पदातिपुलिनं महत्॥ २२॥ अनेन हि समासाद्य देवानां बलसागरम्। गृहीतो दैवतपतिर्लङ्कां चापि प्रवेशितः॥ २३॥ पितामहनियोगाच्च मुक्तः शम्बरवृत्रहा। गतस्त्रिविष्टपं राजन् सर्वदेवनमस्कृतः॥ २४॥ तमेव त्वं महाराज विसृजेन्द्रजितं सुतम्। यावद्वानरसेनां तां सरामां नयति क्षयम्॥ २५॥ राजन्नापदयुक्तेयमागता प्राकृताज्जनात्। हृदि नैव त्वया कार्या त्वं वधिष्यसि राघवम्॥ २६॥ ॥ इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये चतुत्विंशतिसहस्त्रिकायां संहितायाम् युद्धकाण्डे सचिवोक्तिर्नाम नाम सप्तमः सर्गः ॥६-७॥


बालअयोध्याअरण्यकिष्किन्धासुन्दरयुद्ध